این منظومه که نخستین اثر سعدی، شاعر و ادیب پر آوازه قرن هفتم ایران به شمار می‌رود، در ده باب با قالب مثنوی و بر وزن شاهنامۀ فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد.
سعدی که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، آن را در اواسط قرن هفتم به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شکر بر عافیت، توبه و انابه، مناجات و خاتمه کتاب است.
شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد. این منظومه بیش و کم هر آنچه از معانی که در حدیقهالحقیقه سنایی (قرن ششم) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری آن بیشتر است و این در نظم مثنوی، نوگرایی محسوب می‌شود. سعدی مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است.
بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانده شده است. سر ویلیام جونز (William Jones Sir) آن را به انگلیسی و ک. هـ. گراف Karl Heinrich Graf)) به آلمانی ترجمه کرده‌اند. شروحی نیز به زبان‌های ترکی و فارسی بر آن نگاشته شده است.
منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.