کتاب ایران یا گزیده‌ای از تاریخ ایران، نوشته‌ی رضا شعبانی است. این کتاب شرح مختصری است از وقایع تاریخ ایران که هدف از تالیف آن، «اطلاع‌رسانی و آشنا نمودن عامه مخاطبان خارجی با فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی» عنوان شده است. مباحث کتاب با نگاهی اجمالی به دوره قبل از اسلام، آغاز میشود و سلسله‌ها و ادوار مختلف تاریخ ایران تا ظهور انقلاب اسلامی را به اجمال بازگو می‌کند. بخش کوچکتر کتاب به شرح احوال سلسله‌های پیش از اسلام ایران از مادها و هخامنشیان تا جانشینان اسکندر مقدونی و روی کار آمدن اشکانیان و ساسانیان پرداخته است. این کتاب در بررسی رویدادهای مهم تاریخ ایران بعد از اسلام، و خاصه از وقتی که حکومت‌های کوچک و بزرگ متقارن (طاهری، صفاری، سامانی، علویان تبرستان، آل‌زیار و آل‌بویه) و ترک تبار (غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی) بر ایران فرمان راندند، جزییات بیشتری از آمد و رفت اشخاص و جابه‌جایی مراکز قدرت آنان را ذکر کرده است. فاجعه دردناک حمله مغولان و کشتار وسیع مردم، شرح دیگر از وقایع کتاب است. نویسنده در این بخش با ذکر اقتدار و افول سلسله صفویان، ظهور نادر، عصر قجرها و سلسله پهلوی، حوادث برجسته دوره‌های یاد شده را شرح داده است. این کتاب به همت دکتر سعد رستم به عربی ترجمه شده است.
تالیفات دکتر شعبانی
در دهه‌های اخیر مطالعات و پژوهش‌های زیادی انجام شده است که به ایران معاصر در تمامی ابعاد فرهنگی و تمدنی آن اعم از دین، تاریخ، جغرافیا، ادبیات، هنر، اقتصاد و سیاست پرداخته است. اما نبود کتاب یا کتاب جامعی که شامل تمامی ابعاد ذکر شده باشد، یکی از موانع پیش‌روی محققان و علاقمندان داخل و خارج از کشور بوده است. کتاب ایران یا گزیده‌ای از تاریخ ایران برای پاسخ به این نیاز نوشته شد. دکتر رضا شعبانی، نویسنده این کتاب در سالیان پربار زندگی، موفق به نگارش بیش از 200 مقاله به زبان‌های فارسی، فرانسوی و انگلیسی و تالیف بیش از 20 عنوان کتاب شده است. اغلب آثار دانشورانه او متمرکز بر تاریخ افشاریه است. تالیفات دکتر شعبانی را می‌توان به پنج دسته تقسیم کرد: تصحیح متون، پژوهش‌های تاریخی درباره سلسله‌های افشاریه و زندیه، تاریخ ایران باستان و تاریخ عمومی ایران، تک‌نگاری‌ها و مجموعه مقالات و موضوعات پراکنده. از آثار دکتر شعبانی درباره گذشته باستانی و تاریخ عمومی ایران، می‌توان به دو کتاب «مروری کوتاه بر تاریخ ایران؛ از آغاز عصر مادها تا پایان دوران قاجاریه» و «کلیات تاریخ ایران» که برای دانشجویان خارجی رشته زبان و ادبیات فارسی تالیف شده است، اشاره کرد. کتاب «ایرانیان و هویت ملی»، از آثار مهم دکتر شعبانی است. او همچنین در کتاب «مبانی تاریخ اجتماعی ایران»، در پنج بخش به خصوصیات عمومی جامعه ایران پیش از تاریخ، حضور در تاریخ، شکل‌پذیری تاریخی اجتماعات ایران، مقاومت‌های ملی و خصوصیات فرهنگ و تمدن ایران پرداخته است.
چهره ماندگار سال 1389
دکتر رضا شعبانی، سالها مدیرگروه تاریخ دانشگاه‌های کشور بوده است و یکی از پنج محقق برجسته تاریخ در موضوع سلسله افشاریه و زندیه به شمار می‌آید. از دی ماه سال 1379 (2000 میلادی) مدیریت گروه تاریخ تمدن مرکز بینالمللی گفت‌وگوی تمدنها و ریاست مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان در اسلام آباد را عهده‌دار است. رضا شعبانی سال 1389 (2010 میلیادی) به عنوان چهره ماندگار تاریخ ایران انتخاب شد. جشنواره چهره ماندگار تاکنون هشت دوره برگزار شده است و برگزیدگان این همایش، هویت و شناسنامه ملی ایران شناخته میشوند. دکتر شعبانی در گفت‌وگو با کیهان فرهنگی شرح زندگی خود را بیان کرده است. او در سال 1317 (1338 میلادی) در روستای ضمغآباد طالقان به دنیا آمد. دوره شش ساله ابتدایی را در روستا بود و بعد برای تحصیل به تهران مهاجرت کرد. در دانشسرای عالی تهران در رشته تاریخ و جغرافیا درس خواند و لیسانس گرفت. در سال 1346 (1967 میلادی) برای تحصیل در مقطع دکترای تخصصی تاریخ به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن به تحصیل پرداخت. این پژوهشگر تاریخ؛ استاد دانشگاه شهید بهشتی است و در دانشگاه اصفهان و کمبریج انگلستان هم درس داده است. او همه زندگی خود را مدیون خانواده می‌داند و معتقد است: «خانواده با همه تحولاتی که تا به امروز به خودش دیده هنوز هم مهمترین کانون تربیت انسان است. اگر ما بتوانیم جایگاه ثابت خانواده را در جامعه حفظ کنیم و مجموعه ارزشهای اجتماعی، اخلاقی و رفتاری را در خانواده به شکلی عرضه کنیم که کودک و نوجوان ما به آن جذب شود، میتوانم بگویم که خانواده در آن صورت، صالحترین و سالمترین افراد را به جامعه تحویل خواهد داد.»